Văn khấn lễ Giao thừa trong nhà (gia tiên) Tết Đinh Mùi 2027

Đêm giao thừa Tết Đinh Mùi 2027 rơi vào đêm 29 tháng Chạp (thứ Sáu, 5/2/2027), vì tháng Chạp năm Bính Ngọ là tháng thiếu nên không có ngày 30 Tết. Bài viết trình bày toàn văn bài văn khấn cúng trong nhà trên bàn thờ gia tiên, cùng cách sắm lễ và phân biệt với lễ cúng ngoài trời.

Bàn thờ gia tiên và mâm cỗ cúng Tết, Tết 2024

Đêm giao thừa là thời khắc thiêng liêng nhất trong năm của người Việt: khoảnh khắc năm cũ khép lại và năm mới mở ra, khi mọi thành viên trong gia đình sum họp bên nhau trước bàn thờ tổ tiên. Lễ cúng giao thừa, còn gọi là lễ Trừ tịch, chính là nghi thức tiễn đưa năm cũ và nghênh đón năm mới, gửi gắm ước mong bình an, thịnh vượng cho cả gia đình.

Theo phong tục, đêm giao thừa có hai lễ cúng: một mâm cỗ ngoài trời và một mâm cỗ trong nhà. Bài viết này trình bày bài văn khấn của lễ cúng trong nhà — lễ cúng trên bàn thờ gia tiên, kính cáo Thổ Công, Táo Quân và tổ tiên — cùng cách sắm lễ và hành lễ cho Tết Đinh Mùi 2027. Toàn văn bài khấn được trích nguyên văn từ các nguồn đã công bố, có đối chiếu giữa nhiều bản; những chỗ các bản khác nhau được ghi chú rõ ở cuối bài.

Thời gian & ý nghĩa

Tết Đinh Mùi 2027 có một điểm đặc biệt cần nhớ: tháng Chạp năm Bính Ngọ là tháng thiếu, chỉ có 29 ngày, nên năm nay không có ngày 30 Tết. Đêm giao thừa rơi vào đêm 29 tháng Chạp, tức đêm thứ Sáu, ngày 5 tháng 2 năm 2027 dương lịch; mùng 1 Tết Đinh Mùi là thứ Bảy, ngày 6 tháng 2 năm 2027.

Giờ hành lễ là giờ Tý, từ 23 giờ đêm 29 Tết đến 1 giờ sáng mùng 1 Tết. Gia chủ nên chuẩn bị xong mâm cúng trước đó để đến đúng thời khắc giao thừa chỉ còn việc thắp hương và đọc văn khấn.

Ý nghĩa của lễ cúng trong nhà nằm ở hai chữ “đoàn viên”: sau một năm bận rộn, con cháu quây quần trước bàn thờ, mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng gia đình, tạ ơn sự phù hộ của năm cũ và cầu mong năm mới gia đạo bình an, con cháu khỏe mạnh, làm ăn thuận lợi. Lễ trong nhà thường được tiến hành ngay sau lễ cúng ngoài trời.

Sắm lễ (mâm cúng)

Mâm cúng giao thừa trong nhà được bày trên bàn thờ gia tiên, gồm: hương, hoa, đèn nến; mâm ngũ quả; bánh chưng hoặc bánh tét; mâm cơm cúng tương tự mâm tất niên; trầu cau, rượu, trà và vàng mã. Mâm cỗ có thể là lễ mặn hoặc lễ chay, tùy điều kiện và tâm niệm của mỗi gia đình.

Khác với mâm cúng ngoài trời, mâm cúng trong nhà không có quần áo và mũ nón thần linh. Các món ăn cũng không có khuôn mẫu cứng nhắc: tùy khẩu vị và điều kiện của gia đình mà chuẩn bị đầy đủ hoặc chỉ vài món trong số đó. Lễ vật cần chuẩn bị xong trước 12 giờ đêm và đặt trên bàn thờ, tuyệt đối không để trên mặt đất hay đợi đến giờ giao thừa mới bưng mâm lễ ra.

Bài văn khấn (toàn văn)

Dưới đây là toàn văn bài văn khấn cúng đêm giao thừa trong nhà, trích theo VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam) , đã đối chiếu với bản “Văn khấn Nôm truyền thống” đăng trên VietnamNet. Trong bản gốc, chỗ ghi năm để trống (“năm .......”) và chỗ ghi tên, địa chỉ để trống; khi khấn, gia chủ đọc tên năm “năm Bính Ngọ với năm Đinh Mùi” và xưng họ tên, tuổi, địa chỉ của mình vào chỗ trống.

Nam mô A Di Đà Phật (Ba lần).

Kính lạy: Đức đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.

Hoàng Thiên hậu Thổ chư vị tôn Thần.

Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.

Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các ngài Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.

Các Cụ Tổ tiên nội ngoại chư vị tiên Linh.

Nay là giờ phút Giao thừa năm Bính Ngọ với năm Đinh Mùi.

Chúng con là :………………………………..

Ngụ tại :…………………………………………..

Phút Giao thừa vừa tới, nay theo Vận luật, tống cựu nghinh tân, giờ Tý đầu Xuân, đón mừng Nguyên Đán. Chúng con thành tâm sửa biện hương hoa vật phẩm, nghi lễ cung trần, dâng lên trước Án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm hương dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.

Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa.

Ngài định Phúc Táo quân.

Ngài Phúc Đức chính Thần.

Các Ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long mạch tài Thần.

Ngài Bản Gia Táo Quân.

Các ngài Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.

Cúi xin giáng lâm trước Án, thụ hưởng lễ vật.

Chúng con lại kính mời: các cụ Tiên Linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, cô dì Tỷ, Muội, nội ngoại Tộc chư vị Hương Linh, cúi xin giáng về Linh Sàng hâm hưởng lễ vật.

Chúng con lại kính mời các vị Vong Linh tiền Chủ hậu Chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết Giao thừa, giáng lâm trước Án, chiêm ngưỡng Tôn Thần, thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho chúng con: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù - Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.

Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo.

Lưu ý về dị bản: bản “Văn khấn Nôm truyền thống” (VietnamNet, theo Thượng tọa Thích Viên Thành, NXB Thanh Hóa) có phần mở đầu dài hơn — “Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương… Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh… Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị Tôn thần” — và kết bằng “Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám. Phục duy cẩn cáo!” thay vì “Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám. Cẩn cáo.” Phần thân bài (“Phút giao thừa vừa tới, nay theo vận luật, tống cựu nghinh tân…”) thì hai bản trùng khớp. Một bản rút gọn khác theo GS.TS Ngô Đức Thịnh (“Tục thờ cúng của người Việt”, đăng trên Báo Tin Tức) viết lại lời khấn theo lối giản lược hơn; bài này giữ nguyên bản đầy đủ theo VietnamPlus.

Khác gì với lễ cúng giao thừa ngoài trời?

Lễ cúng ngoài trời được làm ở sân hoặc trước cửa nhà, hướng lên trời đất, để tiễn vị quan Hành khiển cũ và đón vị quan Hành khiển mới cai quản nhân gian trong năm tới — vì các vị thần này cai quản chung việc dưới trần gian chứ không riêng một gia đình nào. Mâm cúng ngoài trời vì thế có thêm quần áo, mũ nón thần linh, gà trống luộc, xôi, thủ lợn luộc và ba cây hương to; bài văn khấn ngoài trời nêu rõ danh vị của quan Hành khiển và các vị Phán quan của năm cũ, năm mới.

Lễ cúng trong nhà thì ngược lại: làm trên bàn thờ gia tiên, hướng về các vị thần trong nhà — Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch — và các cụ tổ tiên nhiều đời, mời các ngài và ông bà về thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho gia đình. Bài khấn trong nhà không nêu danh vị quan Hành khiển, và mâm cúng không có mũ áo thần linh. Hai lễ cúng này bổ sung cho nhau: làm lễ ngoài trời trước, rồi vào trong nhà làm lễ với gia tiên.

Cách khấn & lưu ý

Trình tự hành lễ trong nhà như sau: lau dọn bàn thờ gia tiên sạch sẽ; bày biện mâm cúng lên bàn thờ; thắp đèn, đốt nến và hương; gia chủ đứng trang nghiêm trước bàn thờ, chắp tay, đọc to rõ ràng bài văn khấn; sau khi khấn xong thì cắm hương, vái lạy.

Khi đọc, gia chủ điền đầy đủ họ tên, tuổi và địa chỉ vào chỗ trống trong bài khấn, đọc với tấm lòng thành kính. Lễ cúng trong nhà làm sau lễ cúng ngoài trời. Mâm cúng tùy điều kiện gia đình, không cần cầu kỳ quá mức; điều quan trọng là sự thành tâm và không khí trang nghiêm, sum họp của cả nhà trong thời khắc giao thừa.

Một lưu ý về thời gian: vì Tết Đinh Mùi 2027 không có ngày 30 Tết, đừng chờ đến đêm 30 mới cúng — đêm giao thừa là đêm 29 tháng Chạp (5/2/2027 dương lịch), sang 0 giờ là đã bước sang mùng 1 Tết.

Nguồn tham khảo

VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam) — “Văn khấn Giao thừa Tết Nguyên đán Bính Ngọ chuẩn nhất 2026”: https://www.vietnamplus.vn/van-khan-giao-thua-tet-nguyen-dan-binh-ngo-trong-nha-va-ngoai-troi-post1091050.vnp

VietnamNet — “Bài khấn giao thừa ngoài trời, trong nhà theo Văn khấn nôm truyền thống” (theo Thượng tọa Thích Viên Thành, Văn khấn Nôm truyền thống, NXB Thanh Hóa): https://vietnamnet.vn/bai-khan-giao-thua-ngoai-troi-trong-nha-theo-van-khan-nom-truyen-thong-353929.html

Báo Tin Tức (Thông tấn xã Việt Nam) — “Văn khấn Giao thừa năm 2026 ‘tống cựu, nghinh tân’ chuẩn nhất” (theo GS.TS Ngô Đức Thịnh, Tục thờ cúng của người Việt): https://baotintuc.vn/van-khan-giao-thua-nam-2026-tong-cuu-nghinh-tan-chuan-nhat-post678116.html

Thư Viện Pháp Luật — “Tết Âm lịch 2027 vào ngày bao nhiêu dương, mùng 1 Tết ngày mấy?” (giao thừa Tết Đinh Mùi: đêm 29 tháng Chạp, 5/2/2027): https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/ho-tro-phap-luat/tet-nam-nay-vao-ngay-bao-nhieu-duong-tet-am-lich-2027-vao-ngay-bao-nhieu-duong-mung-1-tet-ngay-may--212348-299892.html

VietnamNet — “Cách cúng giao thừa Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chi tiết, đầy đủ”: https://vietnamnet.vn/cach-cung-giao-thua-tet-nguyen-dan-binh-ngo-2026-chi-tiet-day-du-2486811.html

Thảo luận

Đọc tiếp trong Văn Hoá

Xem tất cả