Bánh chưng rán — Miếng bánh chưng giòn rụm, món ăn vặt ấm bụng mùa lạnh

Bánh chưng cắt lát, rán vàng giòn trên chảo nóng, ăn kèm dưa hành chua giòn — từ cách tận dụng bánh chưng thừa sau Tết thành món ăn vặt mùa lạnh được nhiều người Hà Nội yêu thích.

Bánh chưng rán. Ảnh: Chuyện của Hà Nội via Facebook

Khi cái lạnh đầu đông tràn về Hà Nội, bếp nhà nào cũng có một món quen thuộc: những miếng bánh chưng còn lại sau Tết, hoặc chiếc bánh mới mua về, được cắt lát rồi rán vàng giòn trên chảo nóng. Bánh chưng rán không phải một món cầu kỳ, nhưng chính cái giòn rụm bên ngoài, dẻo bùi bên trong và hơi nóng bốc lên nghi ngút đã khiến nó trở thành món ăn vặt mùa lạnh được nhiều người Hà Nội nhớ đến.

Khác với bánh chưng hấp nóng mềm dẻo thơm mùi lá dong, bánh chưng rán có lớp vỏ nếp vàng ruộm, giòn tan, nhân đậu xanh và thịt mỡ bên trong vẫn mềm, béo ngậy. Ăn kèm dưa hành chua giòn, chấm xì dầu hay tương ớt, một miếng bánh rán nóng hổi đủ làm ấm cả buổi chiều đông.

Nguồn gốc & ý nghĩa

Bánh chưng là món ăn cổ truyền của người Việt, gắn với Tết Nguyên đán và ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch). Bánh được gói từ gạo nếp, đậu xanh, thịt ba chỉ, gói trong lá dong và luộc nhiều giờ liền — theo nhiều hướng dẫn, bánh chưng luộc đủ lửa khoảng 8–10 tiếng thì lá dong ngả vàng, bánh mới chín đều và thơm.

Bánh chưng rán ra đời từ thói quen rất thực dụng: sau Tết, nhà nào cũng còn bánh chưng. Bánh để qua vài ngày sẽ cứng lại, ăn nguội không còn ngon. Người ta bèn cắt bánh thành lát rồi rán trên chảo — lớp nếp cứng gặp dầu nóng trở nên giòn rụm, phần nhân bên trong mềm ra, món bánh thừa bỗng thành món ngon mới. Từ cách tận dụng sau Tết, bánh chưng rán dần thành món ăn vặt riêng, bán ở nhiều hàng quán vỉa hè Hà Nội vào mùa lạnh.

Nguyên liệu & cách làm

Nguyên liệu chỉ là một chiếc bánh chưng đã luộc chín, ít dầu ăn để rán và đồ ăn kèm: dưa hành muối, xì dầu hoặc tương ớt, có thể thêm giò chả. Không cần chuẩn bị gì thêm — toàn bộ hương vị đã nằm sẵn trong chiếc bánh.

Bước đầu tiên là cắt bánh. Cách truyền thống dùng chính dây lạt buộc bánh: bóc lớp lá dong trên mặt bánh, xếp 4 sợi dây lạt lên mặt — 2 sợi vuông góc, 2 sợi bắt chéo — rồi úp đĩa lên, lật ngược bánh, bóc nốt lớp lá còn lại và kéo các đầu dây lạt để cắt bánh thành 8 miếng đều nhau.

Rán bánh nên dùng chảo chống dính, lửa vừa. Cho khoảng một thìa cà phê dầu ăn vào chảo, tráng đều — không nên cho nhiều dầu, vì nhân thịt ba chỉ trong bánh đã có mỡ, nhiều dầu sẽ làm bánh lâu giòn và nhanh ngán. Khi dầu nóng, xếp từng miếng bánh vào chảo. Đợi một mặt vàng giòn rồi mới lật, rán tiếp mặt còn lại cho vàng đều. Không nên lật vội khi bánh chưa vàng, miếng bánh dễ vỡ nát.

Khi bánh đã vàng đều hai mặt, gắp ra đĩa lót giấy thấm dầu. Bánh chưng rán ngon nhất là ăn ngay khi còn nóng, lúc lớp vỏ còn giòn rụm và phần nhân bên trong vẫn mềm, bùi. Để lâu, bánh nguội sẽ mất độ giòn và kém ngon hẳn.

Một cách rán khác ít dầu hơn: dằm nhuyễn bánh, cho vào chảo chống dính cùng ít nước lọc xâm xấp mặt bánh, đun cho nước cạn và bánh tự kết lại thành một tảng rồi rán vàng hai mặt. Cách này vẫn giữ lớp ngoài giòn, phần trong mềm dẻo mà ít dầu mỡ hơn.

Ăn kèm bánh chưng rán thường là dưa hành muối chua giòn — vị chua của dưa hành cân bằng vị béo của nếp và thịt mỡ — cùng xì dầu, tương ớt hoặc tương cà tùy khẩu vị, và vài lát giò chả nếu thích.

Ăn ở đâu

Bánh chưng rán chủ yếu là món làm tại nhà: nguyên liệu chỉ là chiếc bánh chưng, cách làm đơn giản, ai cũng có thể rán một đĩa nóng hổi trong mười mấy phút. Vào mùa đông, một số hàng bánh chưng, hàng ăn vặt vỉa hè ở Hà Nội cũng bán bánh chưng rán ăn tại chỗ hoặc mang về, nhưng các hàng này thường không có địa chỉ cố định hay tên quán rõ ràng để kiểm chứng.

Vì vậy bài viết này không gắn địa điểm cụ thể nào: chúng tôi chưa tìm thấy listing quán bánh chưng rán đã kiểm chứng được trên places.vn. Nếu bạn biết một hàng ngon, lâu năm ở Hà Nội, hãy gửi địa điểm để chúng tôi bổ sung.

Biến thể theo vùng

Bánh chưng rán là món của miền Bắc, gắn với bánh chưng vuông gói lá dong. Ở miền Nam, bánh tét — bánh nếp hình trụ dài gói lá chuối, nhân tương tự — cũng được cắt lát rán giòn theo cách tương tự và ăn kèm dưa món, củ kiệu. Cách rán giống nhau, chỉ khác hình dáng và loại bánh gốc.

Một biến tấu hiện đại là bánh chưng rán chấm sốt tiêu đen cay nồng làm từ tỏi, ớt, gừng, hành tím. Cách ăn này lạ miệng, hợp người thích vị cay, nhưng không phải cách ăn truyền thống.

Lưu ý

Bánh chưng rán là món nhiều năng lượng: một miếng bánh trước khi rán đã chứa khoảng 309 calo, sau khi rán còn cao hơn do thấm dầu. Người đang kiểm soát cân nặng, người có mỡ máu cao hay tiểu đường nên ăn lượng vừa phải và ưu tiên cách rán bằng nước, ít dầu.

Bánh rán nhiều tinh bột nếp và mỡ nên ăn nhiều dễ đầy bụng, khó tiêu, nhất là buổi tối. Ăn kèm dưa hành cho đỡ ngán và ăn khi còn nóng là ngon nhất.

Bánh mua sẵn nên chọn bánh có lá dong ngả vàng, nếp dẻo, nhân rõ ràng, không mùi chua hay nhớt. Bánh đã ôi thiu thì không nên rán lại.

Nguồn tham khảo

VinID — “Bật mí cách làm bánh chưng rán giòn tan, ăn siêu ngon” (vinid.net/blog/cach-lam-banh-chung-ran/).

Dạy Làm Bánh — “Đây mới là món bánh gây ‘điên đảo’ cộng đồng mạng sau ngày tết” (daylambanhngon.com).

Tripi — “Khám phá cách chế biến bánh chưng rán kết hợp với sốt tiêu đen” (tripi.vn).

Ảnh đại diện: Chuyện của Hà Nội via Facebook.

Thảo luận

Đọc tiếp trong Ẩm Thực

Xem tất cả